Waxaa uu ku dhashay magaalada kismaayo 1890, waxaana uu ku qaatay qaatay waxbarashadiisii quranka isla magaalada kismaayo, , wxaa uu noqday dhallinta tira yarayd ee u firfircoonayd fahamka dhibatooyinka gumaytayaasha Africa ku habsaday. Qarnigii labatanaad.
Shaqsiyaddiisa waxaa uu ahaa nin aad ugu dheer dinnta islaamka ,jecelna hirgelinteeda, waxaa uu ahaa nin hal adag oo karti badan u leh u ololeeynta dadka la dulmiyo, ama dhibbanayaasha ah, waxaa uu ahaa nin xishood badan , wuxuuna ad ola dagaalami jiray dhaqanka gumaystaha talyaaniga oo xilligaa gacanta ku hayey koofurta soomaaliya , kukuna abaabuli jiray shacabka sidii ay oga hortagi lahaayeen dhaqanka gaalada.Santuur waxaa uu ahaa nin aad ay u tixgaliyaan shacabka jubbooyinka gaar ahaan kuwa uu la noolaa ee reer kismaayo, mana uusan jaclayn in la kala godbaysto dadka halkii loo tixgalin lahaa qabiil waxaa uu aad u jeclaa uguna ololeeyn jiray in la isu tixgaliyo hab deegaan sida deriska , oo waxaa uu doorbidi jiray in dadka ay deris deris isu xigsadaan halka ay qabiil qabiil isu xigsan lahaayeen,taasina waxaa ay dhaxalsiisay Santuur in uu UGAAS u noqdo dadkii reer
kismaayo ahaa oo isugu jiray soomali, carab iyo talyaani deggannansho helay xilligaa,
Santuur waxaa uu kala kulmay gumaystihii talyaaniga dhibaatoyin badan o xarig iyo jir dilba leh, balse , ma noqon qof ay wax ka badalaan mowqifkiisii ilaa loo aqoonsado in uu yahay ninka ka wakkiilka ah una hadli kara shacabka reer kismaayo , madaama uu gumaystihii talyaaniga ogaaday inuu dadka ula dhaqmo hab cadaalad ah , ogaadayna in ay aad ugu kalsoonyihiin shacabka reer kismaayo, mar labaad ayaa santuur isla gumaystihii talyaaniga u aqoonsaday inuu UGAAS u yahay dadka reer kismaayo.
Haddaba shacabka soomaliyeed ee degmada kismaayo iyo jaaliyadihii degganaa kismaayo oo kala ahaa
1. jaaliyadda carbeed oo oday dhaqameed uu u ahaa Hagi Mohamed beder.
2. jaaliyadda hindida oo oday dhaqameed uu u ahaa Adam Ali
3. jaaliyadda talyaaniga oo oday dhaqameed uu u ahaa Ganny Gulliano.
U wada aqoonsadeen inuu yahay Santuur ninka kaliya ay ku kalsoonyihiin , matali karana isagoo ku hadlaya codkooda.
Sidaa awgeed santuur waxaa uu ahaa nin aad oga muuqda masraxa dhaqdhaqaaqa xorriyadda soomaaliya , waxaa uuna ka mid noqday guddi loo xullay xaqiiqo raadinta habka dowladnimo garsinta soomaaliya sanadihi 1950 ama loo yaqaano daakhilyadda.
Ka dibna somaliya ay gobonimo heshay 1960.
Ka dibna Santuur waxaa uu la shaqeeyey dowladdii somaaliyeed isagoo wali ahaa oday dhaqameedkiisii (UGAASIMO).jeclaana in ay dadka iyo dowladooda isku xirnaadaann ilaa uu ka geeriyoodo.